Babacan petrol fiyatında artış bekliyor

Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, dünyada bazı ülkelerin sürekli rezerv biriktirirken, bazı ülkelerin ulusal serveti, ulusal fonları hızla artarken öte yandan dünyada fakirliğin, yoksulluğun arttığı bir tablonun sürdürülebilir olmadığını bildirdi.

Babacan, G-20 Emtia Fiyatlarında Dalgalanmalar Konferansı'nın açılışında, emtia fiyatlarındaki dalgalanmaların G-20'nin önemli konularından biri olduğunu belirtti.

Ali Babacan, özellikle 2008-2009 krizinden sonra G-20'nin dünya genelindeki etkinliğinin arttığını, içinde bulunduğumuz dönemde ülkelerin, büyük ekonomilerin birbirleriyle koordineli şekilde sorunları halletmesinin, istişare ederek kararlar almasının ve büyük ekonomilerin mümkün olduğunca aynı hedefe doğru sonuç verecek politikalar uygulamasının son derece önem taşıdığını kaydetti.

G-20'den beklentilerin çok yüksek olduğunu ifade eden Babacan, ''Ancak bu yüksek beklentileri karşılayacak ölçüde ortak bir zemin olabildi mi? Bu hala tartışılıyor. Burada daha çok gayret göstermek gerekiyor.

Küresel ortak çıkarlar için ortak hareket etmek gerekiyor. Ülkelerin kendi ulusal menfaatleri ile ortak küresel menfaatleri mutlaka bir dengede ele alması gerekiyor'' diye konuştu.

Babacan, Kasım ayında Cannes'da G-20 Zirvesi'nin gerçekleştirileceğini bildirdi.

Emtia denilince akla ilk gelen konunun gıda ve enerji olduğunu vurgulayan Babacan, küresel ekonomik krizle beraber kısa bir süre düşüş olsa da dünya ekonomisindeki toparlanmayla beraber pek çok emtia fiyatının kriz öncesi seviyeyi yakaladığı, hatta o seviyeleri geçtiğini, yüksek fiyatların net emtia ithalatçısı ülkelerin satın alma gücünü olumsuz şekilde etkilediğini söyledi.

Özellikle gıda fiyatlarına dikkat çekmek istediğini dile getiren Babacan, geçtiğimiz aylarda Dünya Gıda Fiyatı Endeksi'nin tarihi rekorunu kırdığını, o rekor seviyeye göre bugünlerde bir miktar gevşeme olsa da yine bulundukları mutlak seviye açısından çok yüksek bir noktada yer aldığını, bunun sosyal sonuçlarına bakıldığında pek çok ülkede durumun kaygı verici olduğunu anlattı.

Dünya Bankası'nın hesaplamalarına göre sadece son dönemdeki fiyat artışları nedeniyle dünyada 44 milyon kişinin açlık sınırının altına düştüğünü, bunun gıda fiyatlarında son aylardaki yükselmeden kaynaklandığını ifade eden Babacan, şu anda dünyada 1 milyarın üzerinde kişinin açlık sınırının altında yaşadığını hatırlattı.

Ali Babacan, küresel dayanışmanın büyük önem arz ettiğine işaret ederek, ''Özellikle açlığın, yoksulluğun yaygın olduğu ülkelere uluslararası yardım, destek programlarının çok daha hedeflenmiş ve yoğunlaştırılmış bir şekilde uygulanması gerekiyor. Dünyada bazı ülkeler sürekli rezerv biriktirirken, bazı ülkelerin ulusal serveti, ulusal fonları hızla artarken öte yandan dünyada fakirliğin, yoksulluğun arttığı bir tablo sürdürülebilir bir tablo değil. Burada mutlaka dayanışma ve yardımlaşmanın önemine dikkat çekmek istiyorum'' şeklinde konuştu.

Enerji konusundaki gelişmelerin küresel ekonomi açısından önem taşıdığını vurgulayan Babacan, petrol fiyatlarının son derece yüksek ve dalgalı seyrettiğini, bir hafta içerisinde yüzde 5-10 gibi aşağı ya da yukarı dalgalanmaların dünya ekonomisindeki hem istikrar arayışının hem ileriye doğru arz ve talepteki belirsizliklerin göstergesi olduğunu söyledi.

Petrol konusunda arz tarafında da önemli risklerin söz konusu olduğunu belirten Babacan, ''Kuzey Afrika ve Ortadoğu'da yaşanan son gelişmeler ve özellikle petrol üreten ülkeler ya da petrolün taşıma hattı üzerindeki ülkelerle ilgili soru işaretleri ve istikrar noktasındaki zayıflama petrol fiyatlarında dalgalı ve yüksek seyretmesini beraberinde getiriyor'' dedi.

ÜRÜN İHTİSAS BORSALARININ OLUŞTURULMASI

Başbakan Yardımcısı Babacan, finansal yatırımcıların toplu şekilde aynı yöne hareketleri nedeniyle emtia ürünlerine büyük miktarlarda fon akımları olmasının bazen fiyatların fiziksel arz-talep koşullarıyla açıklanamayacak seviyelere tırmanmasına yol açarak dalgalanmaları daha da şiddetlendirdiğini belirterek, son 5-6 yıllık dönemde emtialara yönelik yatırımcıların, yatırım enstrümanlarının ve stratejilerinin çeşidinin çok arttığını kaydetti.

Babacan, şunları kaydetti:

''Özellikle emtia endekslerine dayalı enstrümanların ortaya çıkışı, türev piyasalarında denetim ve gözetim eksikliği de göz önüne alındığında bu alanda spekülatif hareketlerin yoğunlaşmasına ve dolayısıyla emtia fiyatlarındaki dalgalanmaların artmasına da yol açmış durumda. Emtiaya bağlı finansal piyasaların düzenlenmesine ilişkin yeni bir yaklaşımın olması gerektiği de bir gerçek. Aksi takdirde finansal piyasalar spot piyasadaki fiyat dalgalanmalarını daha da artırabilecek ve sistemik risk kaynağı oluşturabilecektir. Bu bakımdan hem spot hem de finansal piyasalarda şeffaflığın artırılması ve piyasa gözetiminin güçlendirilmesi gerekmekte.

Ülkemizde emtia piyasalarının gerek spot gerekse finansal ayağının düzenlenmesi konusundaki çalışmaları hızlandırmış bulunmaktayız. Ürün ihtisas borsalarının oluşturulması bizim İstanbul Finans Merkezi projemizini önemli çalışma alanlarından birisi.''

Babacan, emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar konusunun uzun vadeli çözümünün sadece belli ülke grupları için değil, tüm ülkeler için fayda sağlayacağını da ifade etti.

AA