Bursa-Uludağ Fay Hattı’na Dikkat!

Van’da 7,2 ve 5,6 büyüklüğünde meydana gelen, bugüne kadar yüzlerce kişinin hayatını kaybetmesi ve on binlerce insanın evsiz kalması ile sonuçlanan depremler bir kez daha deprem gerçeğini hatırlattı. Kamuoyu 1999 yılında yaşanan Gölcük depreminin ardından sürekli Kuzey Doğu Anadolu Fay Hattı’nı tartıştı. Ancak İnegöl’ü asıl yakından ilgilendiren fay hattı ise Bursa Uludağ Fay Hattı. Araştırmalara göre Bursa’da 155 yılda bir büyük deprem meydana geliyor. Son olarak 1855 yılında 7,5 büyüklüğünde meydana gelen depremde 300 kişi öldü ve binlerce ev ve işyeri harabe oldu. Ayrıca bazı tarihsel anıtlar ve camileri de içeren yapılar çöktü. Daha sonra yangın şehir içinde yayıldı ve toplam ölü sayısını artırdı. Bu depremin bir artçı şoku resmi olarak 7,0 büyüklüğünde kaydedildi. Bu artçı şok Gemlik'ten Mudanya'ya kadar olan bölgeyi etkiledi. 1.300 kişi öldü. Böylesine büyük bir etkiye sahip depremin üzerinden tam 156 yıl geçti.

Olası bir depreme hazırlıksız yakalanmamak için konuyu İnşaat Mühendisleri Odası İnegöl Başkanı Turgay Yel ve Yönetim Kurulu Üyeleri Mesut Erimli ve Banu Erim ile görüştük. İşte deprem konusunda Turgay Yel’in açıklamaları:

DEPREM İNSANLARI ÖLDÜRMEZ

Depremden korkmamamız, korunmamız lazım. Çünkü deprem insanları öldürmüyor. İnsanların yapmış olduğu çürük binalar insanları öldürüyor. Bu bakımdan da mümkün olduğu kadar yapılan yapılarda sağlıklı bir yapılaşmaya gerekiyor. Sağlıklı bir yapılaşmada sağlam bir zeminden başlar. İnegöl’ün kuruluşu yüzlerce yıl önceye dayandığı için artık bu zemin üzerinde sağlam yapılar yapmak zorundayız.

YENİ İNEGÖL’ÜN ZEMİNİ SAĞLAM

Akhisar’ın üzerinde kurulan Yeni İnegöl’ün zemini sağlam bir zemindir. Bu nedenle İnegöl’de 3 kat yaparken zorlanırken, o bölgede 6-7 katlı binalar zeminin sağlam olması nedeniyle yapılabilir. Yeni İnegöl’de bu kat oranı zemine göre kademeli olarak yükselmektedir.

MEVCUT İNEGÖL’DE SIVILAŞMA RİSKİ VAR

Ama mevcut İnegöl’de sıvılaşma riski vardır. Sıvılaşma dediğimiz de zemindeki su seviyesinin yüksek oluşudur. Buda deprem anında binanın yükü zemine bastığı zaman yer altı sularının binanın altından çekilip binanın yan yatmasına neden olur. Buna 1999 depreminde Adapazarı’nda yaşanan depremde şahit olduk. Binanın tamamı sağlam olduğu halde yan yatmıştı. İnegöl’de de benzer bir sıkıntımız var. Ama bizim bir tek artı avantajımız Kuzey Doğu Anadolu Fay Hattı dediğimiz deprem kuşağına 50-60 km uzaklıktayız. Bu hattaki etkileşim İnegöl’de ne kadar zarar verir bilemiyoruz. Daha önce Adapazarı-Gölcük hattı kırılmıştı. Aşağı yukarı 2 misli uzaklıktaydık. Söz konusu fay hattı kırıldığı zamanda ondan biraz daha şiddetli bir sarsıntı olacaktır İnegöl’de. Birde İnegöl’ü etkileyebilecek tali hat olan Bursa Uludağ fay hattı var. 1855 yılında bir deprem olmuş ve o depremde de Bursa nüfusunun ’u oranında bir zayiat olmuştu. Bunun nedeni de depremin kışın olmasına bağlı olarak evlerde yanan sobaların çıkarmış olduğu yangınlarda ötürü insanlar öldü.

DEPREM KOMİSYONU ÇALIŞMALARINA BAŞLIYOR

Kasım ayında İnegöl’de bir deprem komisyonu kurduk. Komisyon kısa sürede çalışmalarına başlayacak. Bu konuda Alinur Aktaş’ın bizlere büyük desteği var. İnegöl’deki mevcut yapılaşmada 5-6 katlı binaları elden geçirmeyi düşünüyoruz. Yapılan incelemeler sonucunda binanın durumuna yapı sahibine bildireceğiz. 1999 depreminden sonra yapılan binalar hem malzeme hem de yapı denetimi konusunda bundan önce yapılardan daha sağlam.

SADECE EVLERİN SAĞLAM OLMASI YETMEZ

Deprem kaçınılmazdır. Bizim evimiz çok sağlam olabilir ama depremin vakti saati belli olmadığı için nerede yakalanacağımızı bilmiyoruz. Her an her yerde yakalanabiliriz. Bu nedenle sadece evlerimiz değil, kullanılan diğer sosyal alanların, tüm binaların da sağlam olması lazım.

7,4’ÜN İNEGÖL’E ETKİSİ 5,5

7,4 büyüklüğünde 1999 depremini kesin olmamakla beraber İnegöl’ün 5,5 büyüklüğünde hissettiği öngörülüyor. Van’da 5,6 büyüklüğündeki depremde binalar yıkılmasına rağmen İnegöl’de ufak tefek çatlaklar dışında aman aman hasar gören yapı yok.  Tabi ki yıkım birazda depremin süresiyle orantılıdır. Süre arttıkça yıkımda çoğalır.

KAMUDA KAT SINIRLAMASI YOK

Kamu kuruluşlarındaki binaların kat sınırlaması yok. Ama kamu kuruluşları da binaları yaparken zemin etütleri yaptırıyor. O etütlere göre kat çıkabiliniyor. Adliye binası yapılırken, yüze yakın fore kazık çakıldı. Fore kazık ile zemin güçlendirildi. Ve temel bu kazıklar üzerine oturtuldu. Şuan yapılan hastanede 3 katkı. Ancak buna rağmen zemini sağlamlaştırmak adına zemine beton enjekte ediliyor. Yani yer altında bulunan su kanalı boşlukları beton doldurularak sağlamlaştırılıyor. Binaların bodrumlu olması artı bir güvencedir. Hastane binası da bodrum+3 kattır.

DASK’TA ORAN

Zorunlu Deprem Sigortası 2002 yılında çıktı. Kanunen zorunlu olmasına rağmen şuan civarında bir uygulama söz konusu. Ancak şuan alışverişlerde zorunlu hale getirildi. Ben kendim yaptırıyorum. Yıllık 150-200 TL bir bedel ödüyorum. Bu toplanan para devletin oluşturduğu bir fonda toplanıyor. Bu sigorta binanın depremde göreceği hasarı karşılıyor. Yıkıldıysa binanın bedelini ödüyor.

MALİYETTEN KAÇILMASIN

Bilimsel araştırmalara göre İnegöl’den geçen bir fay hattı yok. Yapılan incelemelere göre Bursa’da 155 yılda bir büyük deprem olmuş. Ben İnegöl halkından ricam, mümkün olduğu kadar yapılan yapılarda kendi yapıyorsa sağlam yapmaya çalışsın, maliyetten kaçmasın, yapı denetimlerde iyi firmalarla çalışsın, projelerini çizdirirken dikkat etsinler.

HAYAT ÜÇGENİ ÖNEMLİ

Deprem anında evdeki, mutfak dolabı, vitrin gibi büyük ebatlı eşyaların montesini iyi yapılması lazım. Deprem anında aşağıya değil yukarıya doğru kaçılmalı veya kolonların diplerinde durulmalı. Kafayı koruyacak şekilde pozisyon hayat üçgeni önemlidir.