Son Dakika
11:06:28 - Facebook'ta otomatik oynatılan videolar nasıl kapatılır?       12:04:22 - Esad'dan flaş açıklama       19:14:42 - Hakan Şükür'e bir şok daha!       19:13:20 - İki öğretmene şok soruşturma!       18:07:15 - Mescid-i Aksa'da Filistinlilere müdahale       18:06:45 - Bursa'da terasta feci ölüm       18:06:21 - Akıncılar'dan Mısır'a not:       18:05:34 - Bu araç kilometrede 3 kuruş yakıyor       18:05:12 - Bakanlıktan o iddiaları yalanladı       18:04:59 - 9 yıllık kan davasında barış sağlandı       18:04:36 - Sarhoş bu adamın yaptığına bakın!       12:26:18 - Erdoğan'ın A Takımı'na 3 yeni isim       18:05:24 - Gece görüş dürbünü kullanımına son!       18:03:23 - Türkiye'ye flaş AB uyarısı!       18:02:37 - Bankalar artık bunu yapamayacak       18:02:13 - Ronaldo'dan kötü haber!       18:01:58 - Hamilelikte bunları yapmayın!       20:29:26 - Şalvarlı kadın başkan mazbatasını aldı       20:28:55 - Edebali sözünü tuttu       14:34:08 - Tırnak mantarının tedavisi için neler yapılabilir?       14:33:33 - Mudanya Ak Parti'den Türkyılmaz'a tebrik ziyareti       14:33:17 - Yıldırım Belediye Başkanı Edebali mazbatasını aldı       14:32:38 - 1200 kişi idam edilecek!       14:32:23 - Kanserden korunmak için daha çok hareket şart       14:32:09 - Bursa Büyükşehir Belediyesi, Balkan uzmanları yetiştiriyor       14:31:25 - Korkutan arı ölümleri       
08:30
BIST 100  72.777   ALTIN  89,12   DOLAR  2,1349  EURO  2,9593

Çanakkale Türküsünün sırrı ortaya çıktı

Çanakkale Türküsünün sırrı ortaya çıktı
      
11.08.2013 19:49:21
Bu haber 713 kez okundu

yşe Hür, Radikal Gazetesindeki bugünkü yazısında Çanakkale Türküsünün hikayesini yazarak türkü hakkında ortaya atılan 3 tezi yazdı.

Çanakkale Türküsü nün hikayesi bilinenlerin dışında farklı bir öyküsü varmış. İşte Ayşe Hürün dikkat çeken yazısının bir kısmı;

ÇANAKKALE TÜRKÜSÜ KİME AİT

" Çanakkale içinde vurdular beni/Ölmeden mezara koydular beni Of, gençliğim eyvah

Çanakkale içinde aynalı çarşı/Ana ben gidiyorum düşmana karşı Of, gençliğim eyvah..."

Bu dokunaklı türküyü bilmeyenimiz yoktur. Peki, türkünün hikâyesini biliyor muyuz? Çanakkale Türküsü ile ilgili üç tez var. Müzikolog Onur Akdoğuya göre türkü Nihavent Longa adlı eserin de bestecisi olan Kemani Kevser Hanımın Çanakkale Marşının türküleşmiş şeklidir. Ünlü müzikologlarımızdan Etem Ruhi Üngöre göre, Eyüplü Destancı Mustafa Şükrü Efendiye aittir. Başka kaynaklara göre ise, Çanakkale Türküsü, anonim bir eser. Üstelik orijinalinde bir aşk türküsü olup zamanla kahramanlık türküsü haline dönüşmüş, Çanakkale Savaşı ile tekrarcanlanmıştır. Bu tezin sahipleri, iddialarına dayanak olarak, İzmir, Konya, Kerkük, Kastamonu ve Tuna üzerindeki Adakaleden derlenmiş "Çanakkale içinde aynalı çarşı" sözleriyle başlayan türküleri gösteriyorlar.

KASTAMONU TÜRKÜSÜ MÜ

Nitekim 2004 yılında, Çanakkaledeki 18 Mart Stadyumu tribünlerinde şöyle bir pankart açılmıştı:

"Çanakkale içinde vurdular beni. Kastamonu Türküsü. Kastamonulular." Pankartı okuyanlar belki şaşırmışlardı ama Kastamonu bağlantısını ilk kuran, büyük halkbilimci Muzaffer Sarısözendi. Sarısözen, türküyü 1952 yılında Yurttan Sesler adlı kitabında kısmen farklı sözler ve notayla yayımlamıştı. Bu kaynaklarda, Türküyü derleyen: Muzaffer Sarısözen, Kaynak kişi: İhsan Ozanoğlu, Yöresi: Kastamonu yazıyordu. Kayıt tarihi ise belirtilmemişti. Bu bilgiler daha sonra pek çok kitaba girdi. TRTnin 1973teki kayıtlarına da. Dolayısıyla Çanakkalede pankart açan Kastamonulular haksızsayılmazlardı.

Ancak, Kastamonuluların bilmediği şuydu: Muzaffer Sarısözenin kaynak kişisi İhsan Ozanoğlunun 1982de Musiki Mecmuasında yayımlanan yazısına göre, Sarısözen, Çanakkale Zaferinin 30. yıldönümü dolayısıyla çok aradığı halde kaynağını bulamadığı Çanakkale Türküsü için Ozanoğluna telefon etmiş, o da türküyü Kastamonunun Verencik köyünden Rüveyde Kadından derleyip notaya almış ve Sarısözene postalamıştı. Sarısözen Ozanoğlundan türküyü yakanı bulmasını istemiş ama bulamayınca, fazla ısrar etmemiş ve eseri Kastamonu türküsü olarak ve sanki kendi derlemiş gibi fişe geçirivermişti. Ne de olsa acilen bir Çanakkale güzellemesine ihtiyaç vardı.

JÖN TÜRK TÜRKÜSÜ MÜ?

Kevser Hanım ya da Destancı Şükrü Efendiden de haberi olmadığı anlaşılan Muzaffer Sarısözenin, 1917-1918 yıllarında Türkiyeyi gezen Willi Heffening adlı Alman derlemeciden de haberinin olmaması ilginç. Tam dört değişik Çanakkale Türküsü derleyen Heffening, derleme yerlerini belirtmemekle birlikte, eserinde kaynak kişilerini şöyle veriyor: "1. Eskişehirli Ahmet oğlu Cemaleddin, Anadolu [Devlet?] Demiryollarında ustabaşı. 20 yaşlarında, çok nükteli bir delikanlı; babası Çerkes. 2. Memleketini bilmediğim Mehmet adında biri. 3. Konya Vilayetinden Beyşehirli Yusuf oğlu Mehmed. Çiftçi olan bu kişinin, Çanakkale Savaşına katıldığı belirtilmektedir. 4. Erzurumlu Mustafa Onbaşı." Heffeninge göre bu kişilerden Eskişehirli olanı, türküyü hemsöyleyerek hem de dikte ettirerek yardımcı olmuş, diğerleri ise metni yazılı olarak vermişlerdi. Çanakkale Türküsünü 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşının parçası olan Plevne ve Sivastopol için yakılmış türkülerle ilişkilendiren Heffening kaynak kişilerden topladığı sözleri bir araya getirmiş ve 22 beyit oluşturmuş. İlk yedi beyti hem Latin harfli Türkçe hem de Almanca çevirisiyle; sekizinci beyitten itibaren de Osmanlıca harflerle 1923te bastırmış.

HEPİMİZİN TÜRKÜSÜ

Türkünün anonimliğine ve Çanakkale Savaşları ile ilgisi olmadığına dair bir başka kanıt, Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığının 1. sayısında Ömer Çakır tarafından yayımlanan 29 Eylül 1914 tarihli (yani Çanakkale Savaşından önce yazılmış) bir mektup. Emrullah adlı biri annesine şöyle yazıyor: "Birkaç günden beri Çanakkale sokaklarından askerler geçiyor, Çanakkale içinde Aynalıçarşı, ana ben gidiyorum düşmana karşı şarkısını söylüyorlar. At üstünde zabitler, top arabaları, mekkâre ve deve kervanları sokağımızı doldurdu. Harp olacakmış, İngiliz ve Fransız harp filoları boğazın dışında dolaşıyormuş. Buraları bombardıman edeceklermiş..." Ömer Çakıra göre, türkü 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı ile ilgili olmalı... Şimdi gelin de Çanakkale Türküsünün kime ait olduğuna, hangi dönemde yakıldığına karar verin..

Yorum Gönder