Amerika'yı vergiye bağlayan Aslanlı Paşa

banner177

Amerika'yı vergiye bağlayan Aslanlı Paşa

13 Haziran 2019 Perşembe 16:14
Amerika'yı vergiye bağlayan Aslanlı Paşa

Namı çok büyük olan ama pek çok İnegöllünün bilmediği Cezayirli Gazi Hasan Paşa’nın İnegöl çalışmaları İnegöl Kent Müzesi’nde anlatılmakta.
25 Temmuz 1785'te, ABD’te ait bayrağı taşıyan ilk gemi, Cezayir açıklarında Osmanlı gemileri tarafından ele geçirilir. Bu gemi, Boston Limanı'na bağlı Kaptan Isaak Stevens'ın idaresindeki Maria'dır. Arkasından, Philadelphia Limanı'na bağlı Kaptan O'Brien'ın Dauphin'i de aynı akıbete uğrar. 1793 Ekim ve Kasım aylarında 11 ABD gemisi daha Osmanlıların eline geçer... ABD Kongresi, 27 Mart 1794'te, Osmanlı denizcilerine karşı koyacak güçte savaş gemileri inşa edilmesi veya satın alınması için Başkan George Washington'a 700 bin altına yakın harcama yetkisi verir. Böylece ABD, Osmanlı tehdidi karşısında donanmasının temellerini atmış olur. 5 Eylül 1795'te ABD bu tehdide karşı bir anlaşma yapmayı kabul eder. Anlaşma Kongre tarafından 1796'nın 7 Mart'ında onaylamış ve Amerika Birleşik Devletleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun resmen vergi mükellefi olmuştu. Anlaşmaya göre ABD, Cezayir'deki esirlerin iadesi ve gerek Atlantik'te, gerekse Akdeniz'de ABD sancağı taşıyan hiçbir tekneye dokunulmaması karşılığında, 642 bin altın ve yılda 12 bin Osmanlı altını (216 bin dolar) ödemeyi kabul eder. Dili Türkçe olan ve 22 maddeden oluşan anlaşmaya, Başkan George Washington ve Cezayir Beylerbeyi Gazi Hasan Paşa imza koyar. Böylece ABD yıllık vergiye bağlanmış olur. Bu, ABD'nin iki asrı aşkın tarihinde, yabancı bir dille imzalanan birkaç anlaşmadan biri olduğu gibi; yabancı bir devlete vergi ödemeyi kabul eden tek Amerikan belgesidir.
ASLANI İLE İNEGÖL’E GELDİ
1 Mart 1777 tarihli Osmanlı Arşiv Kayıtlarına göre, dönemin Kaptan-ı Deryası Cezayirli Gazi Hasan Paşa, Cezayir seferinde edindiği ve evcilleştirerek hiç yanından ayırmadığı aslanıyla birlikte İnegöl'e gelerek ormanlarda keşif gezisinde bulunmuş, İstanbul Tersanesinde imal edilecek kalyonlar için hangi bölgelerden ağaç kesileceği, hazırlanan kerestelerin hangi yollardan İstanbul'a ulaştırılacağını içeren raporu dönemin padişahı 1. Abdülhamid'e sunmuştur. 
İNEGÖL’DEN KERESTELER GÖTÜRÜLÜYORDU
 Babası da Osmanlı'da önemli görevler almış olan Numan Paşa birçok önemli görevden sonra Gemlik Tersane Emini olduktan sonra, İnegöl’den götürdüğü kereste ve ahşap ustalarıyla 1791 yılında kalyon, 1794 yılında ise firkateyn inşa ettirmiştir.
TERSANELERE KERESTE NAKLİ 
İnegöllüler Osmanlı Donanmasına kadırga, kalyon ve firkateyn inşa edilen İstanbul ve Gemlik Tersanelerine kereste temin etmektedirler. İnegöl ormanlarından kesilen keresteler önce Gemlik Tersanesine veya Mudanya'ya, oradan da İstanbul Tersanesine ulaştırılmaktaydı. İnegöl'ün önemli ahşap ve kereste merkezi olması, özellikle bıçkı ustalarının çok miktarda olması, zaman zaman Gemlik Tersane eminlerinin İnegöllüler arasında seçilmesine sebep olmuştur. Bunlardan biride İnegöllü Numan Paşa'dır. 

Tersanede inşa edilecek donanma kalyonları için ihtiyaç duyulan kerestenin kesilerek Gemlik iskelesine indirilmesi konusunda padişah kerestenin nakledilmesi sırasında emir verir.
Bu emir; kerestenin nakledilmesi sırasında takip edilecek iki güzergahtan hangisinin daha elverişli olduğunun bizzat Kaptan-ı Derya Cezayirli Hasan Paşa tarafından bir keşif gezisiyle tespit edilmesi üzerine verilmişti: 
Raporda; ihtiyaç duyulan kerestenin iki yoldan yapılabileceği; -Birinci "' güzergâh Domaniç Dağı arkasındaki Ars köyünden kerestenin alınarak İnegöl’e ve İnegöl’den alınarak Mudanya'ya getirilmesi -Domaniç Dağı karşısında bulunan ve kereste mahalli olan Muzaf, Dikilitaş, Karacakaya, köyyeri, Hanyeri, Büyük Alanbaşı, Başalan, Küçük Dağ,  Ucduğu, Taşlıkbaşı, Gürgen Eğreği, Yağmur Oluğu, Dereboğazı, Tekke deresi, Cimcimi kaya ayrıca Ahi Dağı ve Akbıyık Dağlından kerestenin alınarak Kestel ve Atçılar üzerinden Gemlik iskelesine indirilmesi, -Kereste kesilecek yerlerden Gemlik iskelesine on yedi saatte ve Mudanya iskelesine on beş saatte -Her ne kadar Mudanya iskelesine inmek daha az zaman alacaksa iddetli havalarda Mudanya iskelesine ulaşımın zor olduğu, bu sebeple ulaşımın daha olacağı ve halkın zarar görmeyeceği ifade edilmektedir.
KENT MÜZESİNDE CANLANDIRILMAKTA
Cezayirli Gazi Hasan Paşa’nın İnegöl’e aslanı ile gelişi ve İnegöl’de yaptığı çalışmalar Kent Müzesi’nde sergilenmekte.

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner287